CBDC’s vormen geen bedreiging voor Bitcoin – hun succes kan ervan afhangen

Iets minder dan twee jaar geleden publiceerde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) een onderzoeksdocument over de opkomst van digitaal geld. Een groot deel van de tekst ging over hoe centrale banken de potentiële risico’s van digitaal geld en met name stablecoins voor het bestaande systeem zouden kunnen beperken.

In die tijd leek het relevant dat Bitcoin in het document werd genoemd als overheidsgeld, maar de munt zelf kreeg niet al te veel aandacht en werd van weinig betekenis geacht.

Sindsdien is er veel veranderd. En toch blijft de discussie rond CBDC’s (Central Bank Digital Currencies) beperkt tot betalingsrails, de programmeerbaarheid van geld en de belofte van financiële inclusie, zonder dat uitgebreid wordt stilgestaan bij de vraag hoe het vertrouwen van het publiek daarbij een rol speelt.

Dit kan ertoe leiden dat sommigen denken dat CBDC’s Bitcoin overbodig kunnen maken. Maar als we onze aandacht verleggen van pragmatiek naar een gesprek over vertrouwen, eigendom en agency, wordt het duidelijk dat CBDC’s geen bedreiging vormen voor Bitcoin. Hun succes zou er zelfs van kunnen afhangen.

CBDC’s heroverwogen

Voor de meeste crypto-enthousiastelingen zijn CBDC’s antithetisch ten opzichte van Bitcoin. CBDC’s worden uitgegeven door een centrale bank op een toegestane blockchain, werken binnen een scheve machtsstructuur en bieden daarom waarschijnlijk niet een monetair beleid dat zo betrouwbaar en voorspelbaar is als Bitcoin doet.

In eigen land kunnen CBDC’s extra mogelijkheden bieden om gemeenschappen zonder bank te bereiken en als interface fungeren om stimuleringsbetalingen te doen, subsidies te verstrekken of andere voordelen te verdelen. De technologie kan ook worden gebruikt om gegevens te verzamelen, belastingen te heffen of sancties op te leggen.

Toen het vooruitzicht van CBDC’s echt oplaaide, rond dezelfde tijd dat Facebook zijn Libra-project voorstelde, zagen we CBDC’s bij AAX vooral in termen van een bekrachtiging van blockchain en als een mogelijke verbetering van de liquiditeitssporen tussen fiat en crypto. Nu denken we echter dat de dynamiek tussen Bitcoin en CBDC’s van een veel controversiëlere aard is, vooral in de nasleep van de pandemie en de onrust die daarop is gevolgd.

De aantrekkingskracht van Bitcoin

Het valt niet te ontkennen dat we tijdens de pandemie een groeiende kloof hebben gezien tussen overheden en hun burgers, van de commotie rond de Amerikaanse verkiezingen tot protesten in steden over de hele wereld. In de tussentijd is Bitcoin flink opgepakt als een hedge tegen inflatie – of eigenlijk als een beter alternatief voor fiat. Meer nog dan de prijs alleen, wijst Bitcoin op een groeiend collectief besef dat een digitale, gedecentraliseerde, wereldwijd toegankelijke opslagplaats van waarde, met een vaste schaarste, beter past bij de behoeften van de 21e eeuw dan sommige instrumenten die bij wijze van spreken uit het Stenen Tijdperk stammen.

Vanaf het begin is Bitcoin geworteld in een aantal kernprincipes rond privacy, eigendom, vertrouwen en financieel agentschap, en als zodanig heeft het de unieke mogelijkheid om speculanten te veranderen in trouwe HODLers.

Volgens een analist is het aantal gebruikers van Bitcoin met 150 miljoen op hetzelfde niveau als het internet in 1996, en met de snelheid waarmee het netwerk groeit, zou Bitcoin binnen vier jaar 1 miljard gebruikers kunnen bereiken.

Is er een toekomst voor CBDC’s?

Als er de komende jaren genoeg publiek en privaat kapitaal naar de Bitcoin stroomt, en het een munteenheid wordt die gebruikt wordt voor wereldwijde handel en verrekening, dan kunnen staten het moeilijk krijgen om een nieuw systeem of munteenheid aan hun burgers te verkopen, laat staan aan de internationale gemeenschap.

In een wereld die nu al omstreden is, zullen CBDC’s waarschijnlijk vast blijven zitten in een strijd om dominantie en aanleiding geven tot een monetaire versie van wat sommigen het Splinternet hebben genoemd – d.w.z. een gepolitiseerd multiversum van liquiditeits- en betalingssporen.

De echte strijd zal dus gaan om de harten en geesten van de mensen en om het herstel van het vertrouwen in door de overheid gedecreteerd geld. Sommige kleinere stads- of eilandstaten zouden Bitcoin kunnen adopteren als reservemunt en het gebruiken om een binnenlandse CBDC te ondersteunen. Dit kan worden gezien als een vorm van omgekeerde tokenization, waarbij digitale activa niet langer een economie vertegenwoordigen, maar zelf de basis van een economie gaan vormen.

Hoe dit alles uitpakt, zal in de praktijk moeten blijken. CBDC’s kunnen ongetwijfeld veel voordelen opleveren voor de samenleving. Noch de adoptie, noch het langdurige succes van CBDC’s kan echter als vanzelfsprekend worden beschouwd, vooral nu Bitcoin in opkomst is. Het is uiteindelijk een keuze van de mensen.